Olej z pestek truskawek – właściwości, zastosowanie i przechowywanie
Olej z pestek truskawek to niszowy olej tłoczony z drobnych nasionek widocznych na powierzchni owoców. Ma delikatny, lekko owocowy zapach i zielonkawą lub złocistą barwę. Spotyka się go zarówno w sklepach ze zdrową żywnością, jak i w składach kosmetyków do twarzy i włosów.
Wokół tego oleju narosło sporo przesadzonych obietnic. W tym tekście wyjaśniamy, co rzeczywiście zawiera, jak go używać w kuchni i pielęgnacji, jak go przechowywać i na co zwrócić uwagę przy zakupie.
Jak powstaje olej z pestek truskawek
To, co potocznie nazywamy pestkami truskawek, botanicznie jest owocami, czyli niełupkami. Zawierają one niewielkie nasiona bogate w tłuszcz. Pestki odzyskuje się zwykle jako produkt uboczny przy produkcji soków i przecierów, a następnie suszy i tłoczy.

Z kilograma pestek uzyskuje się niewiele oleju, dlatego jest on drogi i sprzedawany najczęściej w małych butelkach po kilkadziesiąt mililitrów. Do celów spożywczych i do naturalnej pielęgnacji najlepszy jest olej nierafinowany, tłoczony na zimno. Taki olej zachowuje naturalny kolor, zapach i więcej związków wrażliwych na temperaturę, na przykład tokoferoli. Z drugiej strony szybciej się psuje, dlatego wymaga starannego przechowywania. Wersja rafinowana ma jaśniejszy kolor oraz słabszy zapach i częściej trafia do gotowych kosmetyków.
Skład – kwasy tłuszczowe i tokoferole
Jak każdy olej, ten również składa się niemal wyłącznie z tłuszczu. Nie jest więc istotnym źródłem witaminy C, składników mineralnych ani antocyjanów, które występują w miąższu truskawek. Jego wartość tkwi w składzie kwasów tłuszczowych i w związkach rozpuszczalnych w tłuszczach.
Najważniejsze składniki to:
- kwas linolowy z rodziny omega-6, którego jest w tym oleju najwięcej,
- kwas alfa-linolenowy z rodziny omega-3, którego jest wyraźnie więcej niż w większości popularnych olejów kuchennych,
- kwas oleinowy, czyli jednonienasycony kwas omega-9,
- tokoferole, czyli formy witaminy E, zwłaszcza gamma-tokoferol,
- fitosterole i inne związki roślinne.
Proporcje różnią się w zależności od odmiany truskawek i sposobu tłoczenia. Dlatego warto traktować podawane w sieci liczby jako orientacyjne, a dokładny skład sprawdzać na etykiecie konkretnego produktu.
Olej z truskawkowych pestek w diecie
Kwas alfa-linolenowy jest niezbędnym kwasem tłuszczowym, którego organizm nie wytwarza sam. Unijne przepisy dopuszczają oświadczenie, że pomaga on w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi, ale tylko przy spożyciu 2 g dziennie w ramach zróżnicowanej diety. Truskawkowy olej może być jednym z jego źródeł, jednak nie ma właściwości leczniczych i nie zastąpi leczenia chorób serca czy zaburzeń lipidowych.
W kuchni używa się go wyłącznie na zimno. Kilka kropel lub łyżeczka wystarczy, by wzbogacić smak potrawy. Dobrze sprawdza się:
- w sosach do sałatek z rukolą, szpinakiem i owocami,
- jako dodatek do jogurtu naturalnego, owsianki czy twarożku,
- do skropienia gotowej kaszy, ryżu lub pieczonych warzyw tuż przed podaniem,
- w domowych koktajlach owocowych.
Ze względu na cenę i delikatny smak traktuje się go raczej jako dodatek niż podstawowy olej. Ponadto jego owocowy aromat najlepiej czuć w prostych potrawach, w których nie konkuruje z czosnkiem czy ostrymi przyprawami. Do codziennego gotowania tańszy i równie wartościowy jest olej rzepakowy, a wśród olejów tłoczonych na zimno warto poznać też olej z czarnuszki czy olej z maku.
Zastosowanie w pielęgnacji skóry
W kosmetyce ten olej ceniony jest za lekką konsystencję. Szybko się wchłania i nie zostawia tłustej warstwy, dlatego często wybierają go osoby z cerą mieszaną i normalną. Kwas linolowy jest składnikiem lipidów naskórka, a olej pomaga ograniczać utratę wody i zmiękcza skórę.

Można go stosować na kilka sposobów:
- kilka kropel na wilgotną skórę twarzy wieczorem, zamiast kremu lub pod krem,
- jako dodatek do ulubionego kremu albo balsamu,
- do pielęgnacji skórek wokół paznokci i suchych dłoni,
- w domowej mieszance z innymi olejami do masażu.
Olej nie jest filtrem przeciwsłonecznym. Nawet jeśli zawiera przeciwutleniacze, nie chroni skóry przed promieniowaniem UV i nie zastąpi kremu z filtrem. Nie leczy też trądziku ani chorób skóry. Przy zmianach zapalnych warto skonsultować pielęgnację z dermatologiem. Do porównania z innymi olejami kosmetycznymi przydatny może być tekst o oleju arganowym.
Truskawkowy olej na włosy
Lekkie oleje dobrze sprawdzają się w pielęgnacji włosów cienkich i łatwo się przetłuszczających. Truskawkowy olej można stosować do olejowania włosów przed myciem lub w bardzo małej ilości na końcówki po umyciu. Wystarczy kilka kropel roztartych w dłoniach.
Przy olejowaniu nakłada się olej na długość włosów na 30–60 minut przed myciem, a potem dokładnie zmywa szamponem. Efekt jest głównie kosmetyczny. Włosy są gładsze i łatwiej się rozczesują, ale olej nie przyspiesza wzrostu włosów ani nie zatrzymuje ich wypadania, jeśli ma ono przyczyny zdrowotne.
Proste domowe zastosowania
Olej z pestek truskawek łatwo włączyć do domowej pielęgnacji bez kupowania gotowych kosmetyków. Wystarczy kilka prostych przepisów, które nie wymagają specjalnego sprzętu.
Pierwszy to delikatny peeling do ust lub dłoni. Łyżeczkę drobnego cukru mieszasz z kilkoma kroplami oleju, wmasowujesz okrężnymi ruchami i spłukujesz ciepłą wodą. Taka mieszanka złuszcza suchy naskórek i jednocześnie natłuszcza skórę. Przygotowuj ją na bieżąco, bo cukier z olejem nie nadaje się do dłuższego przechowywania.
Drugi pomysł to lekki olejek do ciała po kąpieli. Do kilku łyżek bazowego oleju, na przykład słonecznikowego lub migdałowego, możesz dodać łyżeczkę oleju truskawkowego. Mieszankę nakładasz na wilgotną skórę, dzięki czemu łatwiej się rozprowadza i szybciej wchłania. Natomiast do pielęgnacji twarzy lepiej używać samego oleju albo gotowego kosmetyku, bo domowe mieszanki z wieloma składnikami częściej podrażniają.
Unikaj z kolei dodawania do domowych kosmetyków olejków eterycznych w dużych ilościach. Mogą one uczulać, a niektóre zwiększają wrażliwość skóry na słońce.
Jak wybrać i przechowywać olej
Przy zakupie warto przeczytać etykietę. Dobry olej do kuchni i naturalnej pielęgnacji powinien być:
- nierafinowany i tłoczony na zimno,
- w ciemnej, szklanej butelce,
- z podaną datą tłoczenia lub krótkim terminem przydatności,
- z jasną informacją, czy jest przeznaczony do spożycia, czy tylko do celów kosmetycznych.
Olej bogaty w wielonienasycone kwasy tłuszczowe łatwo jełczeje. Po otwarciu przechowuj go w lodówce, szczelnie zamknięty, i zużyj w ciągu kilku tygodni. Gorzki smak lub zapach przypominający farbę oznacza, że olej się utlenił i nie nadaje się już do jedzenia ani na skórę.
Przeciwwskazania i środki ostrożności
Ten olej jest bezpieczny dla większości osób, ale kilka sytuacji wymaga ostrożności. Osoby uczulone na truskawki powinny go unikać, zwłaszcza w diecie. Przed pierwszym użyciem na twarz warto wykonać próbę uczuleniową, czyli nałożyć odrobinę oleju na skórę za uchem lub na przedramieniu i odczekać dobę.
Jak każdy tłuszcz, olej jest kaloryczny. Łyżka to około 90 kcal, więc przy dbaniu o masę ciała warto go odmierzać, a nie lać „na oko”. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub chorujące przewlekle mogą używać go w zwykłych ilościach spożywczych, ale nie powinny traktować go jako suplementu bez konsultacji z lekarzem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy olej z pestek truskawek można pić?
Jeśli producent przeznaczył go do spożycia, można dodawać go do potraw na zimno. Wystarczy łyżeczka dziennie, nie ma potrzeby wypijania go jak suplementu.
Czy olej z pestek truskawek zapycha pory?
Jest uważany za lekki olej o niewielkim ryzyku zapychania porów, ale reakcja skóry jest indywidualna. Przy skłonności do zaskórników najlepiej zacząć od małej ilości i obserwować skórę.
Jak długo można przechowywać olej z pestek truskawek?
Po otwarciu najlepiej zużyć go w ciągu kilku tygodni i trzymać w lodówce. Zamknięta butelka zachowuje świeżość do daty podanej przez producenta.
Czy olej z pestek truskawek nadaje się dla dzieci?
Jako dodatek do potraw w małej ilości tak, o ile dziecko nie jest uczulone na truskawki. W pielęgnacji skóry niemowląt lepiej wybierać produkty przeznaczone dla nich i skonsultować je z pediatrą.



